Anmak, hatırlamak anlamlarına gelen zikir, tasavvuf anlayışının ekolleri olan tarikatların temel unsurudur ve Allah’ın isimlerini belli miktarlarda sesli veya sessiz tekrar edilmesidir. Ferdi olarak yapılan zikirler olduğu gibi, bir toplulukla beraber yapılan toplu zikir türleri de vardır. Tarikatlara göre farklılıklar taşıyan, her birinin ayrı kuralları olan bu zikir törenlerinde bazı bedensel hareketler uygulanır. Bazıları diz üstü oturup iki yana hafifçe eğilerek (kuûdi), bazısı diz üstünde yarı ayağa kalkarmış gibi yükselip tekrar oturarak, bazısı ayakta, kol kola yada omuz omuza iki yana sallanarak (kıyâmî), yada kol kola, el ele dairesel dönüşler yaparak (devrânî), bazısı da kendi etrafında dönerek yani çark ederek (semâ) yapılır. İşte Mevleviliğin zikirlerinden biri olan semâ, dili Allah ismi, gönlü Hakk’la dolmuş bir dervişin, aşkla kendi etrafında dönme hareketidir. Bir klasikleşmiş söz olarak kâinattaki her bir zerre dönmektedir. Bu açıdan semâ’nın ilk ortaya çıkışını yaradılışa kadar dayandırmak mümkündür. Yani bu temel davranış Hz.Mevlânâ’dan çok öncelerine dayanır. Onun bulduğu değil, uyguladığı bir hâldir. Kendi mânâ hazinesinin coştuğu anlarda bedeniyle de iştirak ettiği bir vecd hâlidir. Bir can sarhoşluğudur. İslam dininde ilk Hz. Ebubekir’in semâ ettiği rivayet edilir. Ancak bu ferdî olarak yapılan bir zikir hâlidir. Mevlevilikteki semâ mukabelesi ise, birçok tasavvufî sembolleri içeren, dinleyen ve seyredenler üzerinde yüce duygular uyandıran, yüksek mânâsı ve eşsiz estetiği ile de asırlardır insanları Hak yola davette çok etkili olan, ferdî değil grup ile yapılan, karakteristik, düzenli ve en küçük ayrıntısına kadar sistemleştirilmiş bir zikir törenidir.
Bu Mevlevî Mukabele’mizde de; Türk Musikîsi Bestekârlarımızın en ehemmiyetlilerinden biri ve Hüzzam Makamını en güzel şekilde bu Âyin-i şerifinde işlemiş olan, Hamamîzâde İsmail Dede’nin bu şaheser Hüzzam Mevlevî Âyin-i şerîfini, İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu’muzun icrasıyla siz sanat severlerle bu güzel mekânda buluşturuyoruz.
İcra Edilecek Âyin : Hüzzam Mevlevî Âyini
Beste: Hamamîzâde İsmâil Dede Efendi
Postnişin : Ömer Tuğrul İnançer
Sanat Yönetmeni : Mehmet İhsan Özer
